Het leek een rustig dagje te worden, de eerste werkdag van juni in Banda Aceh. Ik had juist een van mijn nieuwe medewerkers aan de slag gezet, toen een van mijn collega's binnenkwam. "Did you hear about the tsunami warning?" vroeg ze. Ik wist van niets. Het was op CNN, zei ze, en in de stad waren mensen al in paniek op de vlucht geslagen op weg naar hoger gelegen gebieden. Ze had groepen mensen gezien die met wat in de haast bij elkaar geraapte bezittingen aan het rennen waren geslagen, huilend en in paniek.
"Wie moeten we bellen om dit gerucht te bevestigen?" vroeg ik. Het bleef stil. Niemand in het kantoor bleek een duidelijk idee te hebben over welke instantie we zouden kunnen benaderen voor meer informatie. Het eerste wat mijn baas deed was onze chauffeur erop uit sturen om zijn vrouw en dochter uit hun hotel op te halen. Op mijn vraag of we misschien eerst na moesten gaan wat er aan de hand was voordat we mensen wegstuurden met onze enige auto, reageerde hij niet. Vervolgens probeerde iedereen maar lukraak mensen te bellen. Dat ging steeds slechter, want het netwerk was natuurlijk binnen de kortste keren overbezet. Husney, de kantoornicht die normaalgesproken overal een grap van maakt, begon m nu te knijpen. Hij heeft de tsunami meegemaakt. "I don't want to die," zei hij met een zacht stemmetje waarin deze keer geen spoortje spot meer te bekennen was.
Stiekem begon ik best in paniek te raken. Wat is er aan de hand? Hoe kan er een tsunami aankomen zonder dat er een aardbeving geweest is? Of heeft de aardbeving misschien heel ver weg plaatsgevonden? De vloedgolf kan duizenden kilometers reizen, wist ik nog van de tsunami in 2004. Wie heeft dit alarm uitgevaardigd, en op basis waarvan? Hoe zit het eigenlijk met het tsunami-early-warning system?
En waarom weet godverdegodver niemand wat we in een situatie zoals dit moeten doen? Waar is ons rampen- en evaluatieplan? Het bestaat toch niet dat wij als internationale hulporganisatie met onze mond vol met mooie woorden over 'disaster preparedness' niet weten hoe we nu moeten handelen en hier apathisch zitten af te wachten? En waarom heb ik hier zelf nog niet eerder over nagedacht?
Ik probeerde de mensen die ik kende die bij de grote hulporganisaties werken te bereiken. Die hebben vast wel een functionerende veiligheidsafdeling, redeneerde ik. Ik kreeg mijn vriend bij het Nederlandse Rode Kruis te pakken, maar die kon mij ook niet meer vertellen. Ook op het internet was geen informatie te vinden. Inmiddels waren veel ouders hun kinderen van het schooltje tegenover ons kantoor aan het ophalen, en hoorden we van alle kanten dat de stad volledig vastzat. Een Indonesische vriend belde mij in paniek op, hij zat ergens in de stad met zijn vrouw vast in het verkeer. De universiteit zou ontruimd zijn. Terwijl ik van iemand anders weer een berichtje kreeg dat het slechts om een oefening zou gaan...
Mijn baas besloot het kantoor te sluiten. Daar zaten we dan, buiten met z'n allen als een idioot te bellen en te smssen. Net toen ik op het punt stond zelf maar op mn brommertje te springen om naar een hoger gelegen gebied te rijden, waar dat ook moge zijn, kreeg één van ons het bericht dat het toch echt om een vals alarm ging. Langzaam werd ons duidelijk dat de sirenes van het tsunami-early-warning systeem op sommige punten ten onrechte was afgegaan. Tot op heden is onduidelijk waardoor. Sommigen zeggen dat het kwam omdat het water vanwege springvloed heel hoog stond. Op sommige plekken was het water de zelfs kustweg opgespoeld. Anderen zeggen dat er kortsluiting was. Wat wel zeker is, is dat het alarm maar liefst een uur is afgegaan, dat één van de punten waar het alarm afging niet ver bij ons kantoor vandaan was, en dat wij daar niets van hebben gehoord.
Maar langzaam kwam ik van binnen weer tot rust. Ik moest dus maar eens een evacuatie- en rampenplannetje in elkaar gaan zetten en een lijstje met telefoonnummers gaan maken, want dit was toch wel het allerslechtste voorbeeld van 'disaster risk reduction'.
Napratend vertelde Husney nog eens hoe hij de tsunami was doorgekomen. Hij had er al eerder eens giechelend en grappend wat over losgelaten. Nu was hij serieus. Hij lag nog te slapen toen de tsunami kwam, en werd wakker doordat mensen in paniek schreeuwend door de straten renden. Ook hij rende naar buiten, richting de grote weg. Daar kwam de vloedgolf van drie kanten op hem afgestormd. Hij werd door het water opgeslokt en meegesleurd. Uiteindelijk wist hij zich vast te klampen aan de eerste verdieping van een gebouw waarvan de voorgevel was weggeslagen.
Na de tsunami waren de eersten die te hulp kwamen soldaten van het leger. Die waren in ruime mate aanwezig vanwege het conflict dat speelde. Gedurende de eerste dagen verbleef Husney bij familie. Daarna probeerde hij naar zijn dorp te komen, aan de westkust van Aceh, honderden kilometers hier vandaan. Het duurde dagen voordat hij zijn dorp bereikte, omdat de kustweg daar naartoe verwoest was. Later bleek dat zijn vader naar Banda Aceh was gekomen om zijn zoon te zoeken. Ze zijn elkaar misgelopen, zodat zijn vader lange tijd dacht dat zijn zoon was omgekomen.
Zoals ik de vorige keer al vertelde, is het herstel van de stad inmiddels al zo ver gevorderd dat het niet goed meer is voor te stellen hoe groot de verwoesting geweest is. Vorige week liet een vriend mij een hele reeks foto's zien van Banda Aceh en omgeving vlak na de tsunami. Natuurlijk heb ook ik aan de tv gekluisterd gezeten in de dagen na de tsunami, en de beelden van de onvoorstelbare verwoestingen op mij in laten werken. Maar nu kon ik de beelden die ik zag plaatsen. Nu herken ik de verwoeste straten vol lijken.
Een foto van een grote boot op straat voor een gebouw: nu kan ik zien dat dat op het plein is waar je zulke lekkere sateh kan halen. Dat plein is zeker twee kilometer uit de kust. Een foto van een bushalte vol met lijken: daar rijd ik elke dag langs op mn brommertje op weg naar mijn werk. Een foto van een strand vol met opgezwollen lijken: dat is waarschijnlijk het strandje waar ik vorig weekend met Alex biertjes was gaan drinken. Het verklaart ineens waarom de locals dat strandje liever links laten liggen.
De foto’s helpen mij me een klein beetje beter een voorstelling te maken van wat Husney gezien moet hebben hier in de stad en op weg naar zijn dorp. Maar de geur van rottende lijken, het gekerm van de gewonde mensen, de enorme ontreddering en de radeloosheid van mensen die hun dode familieleden vonden, dat is iets waar ook Husney liever niet over praat. Mijn andere collega die de tsunami heeft meegemaakt wil überhaupt niets kwijt over haar ervaringen.
De foto's hebben mijn waardering over wat de hulporganisaties de afgelopen jaren hebben bereikt ook weer doen toenemen. Zeker, er wordt wat afgeblunderd hier. Steeds hoor ik weer nieuwe sterke verhalen over een mislukt, vertraagd of geldverspillend project, sappige verhalen waar ik nog menig weblogje mee kan vullen. Maar feit is dat deze ramp zo onoverzienbaar groot is geweest en de verwoestingen zo onvoorstelbaar, en dat de wederopbouw inmiddels toch echt in een vergevorderd stadium is.
Laatst hoorde ik een mooie vergelijking van één van de Nederlanders die hier werkt. Het schijnt zes jaar geduurd te hebben voordat de wijk die verwoest was door de Enschedese vuurwerkramp weer was herbouwd. Zes jaar! Het ging hier om een ramp waarbij één wijk was verwoest en 22 doden te betreuren waren. In een stad die voor de rest nog volledig intact was, in een van de rijkste landen ter wereld. De tsunami heeft alleen al in Banda Aceh aan meer dan 60 000 mensen het leven gekost. In heel Aceh wordt het dodental geschat op 168 000. Het aantal gewonden en daklozen is niet te tellen.
Stel je eens voor: een tsunami treft Nederland. Van Noord-Holland tot Zeeland raast de golf onze polders binnen, op sommige punten welliefst zeven km ver het land in. Het regeringscentrum Den Haag wordt verwoest, zodat van een goede coördinatie van de hulpverlening geen sprake meer kan zijn. Ook Rotterdam wordt getroffen, zodat de aanvoer van hulpgoederen bemoeilijkt wordt. O ja, en vergeet ook niet dat west-Nederland al danig verzwakt en ontwricht is omdat het reeds jaren onder militair bewind staat vanwege een separatistische beweging die zich wil afscheiden van het oosten van het land. En niet alleen Nederland is getroffen. Tot Zuid-Frankrijk aan toe heeft de golf verwoestingen aangericht. Als wij er al zes jaar over doen om één wijk op de bouwen, dan heb ik er een hard hoofd in dat wij met een ramp op deze schaal veel beter zouden omgaan dan men hier in Azië heeft gedaan.
Sorry voor de schokkende foto's die ik bij dit bericht zal plaatsen, maar ik vind toch dat ik ze jullie niet kan onthouden. Volgende keer weer wuivende palmbomen en verhalen over jaloersmakende tripjes, dat beloof ik.
"Wie moeten we bellen om dit gerucht te bevestigen?" vroeg ik. Het bleef stil. Niemand in het kantoor bleek een duidelijk idee te hebben over welke instantie we zouden kunnen benaderen voor meer informatie. Het eerste wat mijn baas deed was onze chauffeur erop uit sturen om zijn vrouw en dochter uit hun hotel op te halen. Op mijn vraag of we misschien eerst na moesten gaan wat er aan de hand was voordat we mensen wegstuurden met onze enige auto, reageerde hij niet. Vervolgens probeerde iedereen maar lukraak mensen te bellen. Dat ging steeds slechter, want het netwerk was natuurlijk binnen de kortste keren overbezet. Husney, de kantoornicht die normaalgesproken overal een grap van maakt, begon m nu te knijpen. Hij heeft de tsunami meegemaakt. "I don't want to die," zei hij met een zacht stemmetje waarin deze keer geen spoortje spot meer te bekennen was.
Stiekem begon ik best in paniek te raken. Wat is er aan de hand? Hoe kan er een tsunami aankomen zonder dat er een aardbeving geweest is? Of heeft de aardbeving misschien heel ver weg plaatsgevonden? De vloedgolf kan duizenden kilometers reizen, wist ik nog van de tsunami in 2004. Wie heeft dit alarm uitgevaardigd, en op basis waarvan? Hoe zit het eigenlijk met het tsunami-early-warning system?
En waarom weet godverdegodver niemand wat we in een situatie zoals dit moeten doen? Waar is ons rampen- en evaluatieplan? Het bestaat toch niet dat wij als internationale hulporganisatie met onze mond vol met mooie woorden over 'disaster preparedness' niet weten hoe we nu moeten handelen en hier apathisch zitten af te wachten? En waarom heb ik hier zelf nog niet eerder over nagedacht?
Ik probeerde de mensen die ik kende die bij de grote hulporganisaties werken te bereiken. Die hebben vast wel een functionerende veiligheidsafdeling, redeneerde ik. Ik kreeg mijn vriend bij het Nederlandse Rode Kruis te pakken, maar die kon mij ook niet meer vertellen. Ook op het internet was geen informatie te vinden. Inmiddels waren veel ouders hun kinderen van het schooltje tegenover ons kantoor aan het ophalen, en hoorden we van alle kanten dat de stad volledig vastzat. Een Indonesische vriend belde mij in paniek op, hij zat ergens in de stad met zijn vrouw vast in het verkeer. De universiteit zou ontruimd zijn. Terwijl ik van iemand anders weer een berichtje kreeg dat het slechts om een oefening zou gaan...
Mijn baas besloot het kantoor te sluiten. Daar zaten we dan, buiten met z'n allen als een idioot te bellen en te smssen. Net toen ik op het punt stond zelf maar op mn brommertje te springen om naar een hoger gelegen gebied te rijden, waar dat ook moge zijn, kreeg één van ons het bericht dat het toch echt om een vals alarm ging. Langzaam werd ons duidelijk dat de sirenes van het tsunami-early-warning systeem op sommige punten ten onrechte was afgegaan. Tot op heden is onduidelijk waardoor. Sommigen zeggen dat het kwam omdat het water vanwege springvloed heel hoog stond. Op sommige plekken was het water de zelfs kustweg opgespoeld. Anderen zeggen dat er kortsluiting was. Wat wel zeker is, is dat het alarm maar liefst een uur is afgegaan, dat één van de punten waar het alarm afging niet ver bij ons kantoor vandaan was, en dat wij daar niets van hebben gehoord.
Maar langzaam kwam ik van binnen weer tot rust. Ik moest dus maar eens een evacuatie- en rampenplannetje in elkaar gaan zetten en een lijstje met telefoonnummers gaan maken, want dit was toch wel het allerslechtste voorbeeld van 'disaster risk reduction'.
Napratend vertelde Husney nog eens hoe hij de tsunami was doorgekomen. Hij had er al eerder eens giechelend en grappend wat over losgelaten. Nu was hij serieus. Hij lag nog te slapen toen de tsunami kwam, en werd wakker doordat mensen in paniek schreeuwend door de straten renden. Ook hij rende naar buiten, richting de grote weg. Daar kwam de vloedgolf van drie kanten op hem afgestormd. Hij werd door het water opgeslokt en meegesleurd. Uiteindelijk wist hij zich vast te klampen aan de eerste verdieping van een gebouw waarvan de voorgevel was weggeslagen.
Na de tsunami waren de eersten die te hulp kwamen soldaten van het leger. Die waren in ruime mate aanwezig vanwege het conflict dat speelde. Gedurende de eerste dagen verbleef Husney bij familie. Daarna probeerde hij naar zijn dorp te komen, aan de westkust van Aceh, honderden kilometers hier vandaan. Het duurde dagen voordat hij zijn dorp bereikte, omdat de kustweg daar naartoe verwoest was. Later bleek dat zijn vader naar Banda Aceh was gekomen om zijn zoon te zoeken. Ze zijn elkaar misgelopen, zodat zijn vader lange tijd dacht dat zijn zoon was omgekomen.
Zoals ik de vorige keer al vertelde, is het herstel van de stad inmiddels al zo ver gevorderd dat het niet goed meer is voor te stellen hoe groot de verwoesting geweest is. Vorige week liet een vriend mij een hele reeks foto's zien van Banda Aceh en omgeving vlak na de tsunami. Natuurlijk heb ook ik aan de tv gekluisterd gezeten in de dagen na de tsunami, en de beelden van de onvoorstelbare verwoestingen op mij in laten werken. Maar nu kon ik de beelden die ik zag plaatsen. Nu herken ik de verwoeste straten vol lijken.
Een foto van een grote boot op straat voor een gebouw: nu kan ik zien dat dat op het plein is waar je zulke lekkere sateh kan halen. Dat plein is zeker twee kilometer uit de kust. Een foto van een bushalte vol met lijken: daar rijd ik elke dag langs op mn brommertje op weg naar mijn werk. Een foto van een strand vol met opgezwollen lijken: dat is waarschijnlijk het strandje waar ik vorig weekend met Alex biertjes was gaan drinken. Het verklaart ineens waarom de locals dat strandje liever links laten liggen.
De foto’s helpen mij me een klein beetje beter een voorstelling te maken van wat Husney gezien moet hebben hier in de stad en op weg naar zijn dorp. Maar de geur van rottende lijken, het gekerm van de gewonde mensen, de enorme ontreddering en de radeloosheid van mensen die hun dode familieleden vonden, dat is iets waar ook Husney liever niet over praat. Mijn andere collega die de tsunami heeft meegemaakt wil überhaupt niets kwijt over haar ervaringen.
De foto's hebben mijn waardering over wat de hulporganisaties de afgelopen jaren hebben bereikt ook weer doen toenemen. Zeker, er wordt wat afgeblunderd hier. Steeds hoor ik weer nieuwe sterke verhalen over een mislukt, vertraagd of geldverspillend project, sappige verhalen waar ik nog menig weblogje mee kan vullen. Maar feit is dat deze ramp zo onoverzienbaar groot is geweest en de verwoestingen zo onvoorstelbaar, en dat de wederopbouw inmiddels toch echt in een vergevorderd stadium is.
Laatst hoorde ik een mooie vergelijking van één van de Nederlanders die hier werkt. Het schijnt zes jaar geduurd te hebben voordat de wijk die verwoest was door de Enschedese vuurwerkramp weer was herbouwd. Zes jaar! Het ging hier om een ramp waarbij één wijk was verwoest en 22 doden te betreuren waren. In een stad die voor de rest nog volledig intact was, in een van de rijkste landen ter wereld. De tsunami heeft alleen al in Banda Aceh aan meer dan 60 000 mensen het leven gekost. In heel Aceh wordt het dodental geschat op 168 000. Het aantal gewonden en daklozen is niet te tellen.
Stel je eens voor: een tsunami treft Nederland. Van Noord-Holland tot Zeeland raast de golf onze polders binnen, op sommige punten welliefst zeven km ver het land in. Het regeringscentrum Den Haag wordt verwoest, zodat van een goede coördinatie van de hulpverlening geen sprake meer kan zijn. Ook Rotterdam wordt getroffen, zodat de aanvoer van hulpgoederen bemoeilijkt wordt. O ja, en vergeet ook niet dat west-Nederland al danig verzwakt en ontwricht is omdat het reeds jaren onder militair bewind staat vanwege een separatistische beweging die zich wil afscheiden van het oosten van het land. En niet alleen Nederland is getroffen. Tot Zuid-Frankrijk aan toe heeft de golf verwoestingen aangericht. Als wij er al zes jaar over doen om één wijk op de bouwen, dan heb ik er een hard hoofd in dat wij met een ramp op deze schaal veel beter zouden omgaan dan men hier in Azië heeft gedaan.
Sorry voor de schokkende foto's die ik bij dit bericht zal plaatsen, maar ik vind toch dat ik ze jullie niet kan onthouden. Volgende keer weer wuivende palmbomen en verhalen over jaloersmakende tripjes, dat beloof ik.
Posts
No comments:
Post a Comment